Ogólna charakterystyka rynku
Zmiany na polskim rynku gazu nastąpiły w 1996 roku - wtedy przedsiębiorstwo Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG) zostało przekształcone w spółkę akcyjną. W lipcu 2004 roku ze struktur PGNiG wydzielono operatora sieci przesyłowej - OGP GAZ-SYSTEM SA, którego zadaniem jest transportowanie gazu sieciami wysokiego ciśnienia. Wszystkie akcje spółki OGP GAZ-SYSTEM SA są właścicielem Skarb Państwa. W dniu 1 lipca 2007 roku PGNiG dokonało implementacji dyrektywy Unii Europejskiej nr 2003/55/EC oraz Prawa Energetycznego, które nakazały prawne rozdzielenie dystrybucji gazu od działalności handlowej - w ten sposób ze struktur PGNiG wydzielono sześciu operatorów systemu dystrybucyjnego - Regionalne Spółki Gazownictwa, których jedynym właścicielem jest PGNiG. Dodatkowo w dniu 1 listopada 2009 roku PGNiG powołało Oddział Operator Systemu Magazynowania, którego zadaniem jest udostępnienie pojemności i mocy instalacji magazynowych, a także pozwala na optymalne wykorzystanie instalacji magazynowych i zapewnienie realizacji sprzedaży gazu na bazie obowiązujących umów.
W trakcie kilku ostatnich lat rynek gazu w Polsce ulega widocznym zmianom. Zwiększa się zużycie gazu ziemnego w kraju zarówno przez klientów przemysłowych jak i indywidualnych, które w 2004 roku wyniosło 12,9 mld m sześc., a w 2008 roku 13,9 mld m sześc. Najliczniejszą grupę odbiorców gazu ziemnego stanowią odbiorcy domowy (6,4 mln klientów), do których w 2008 roku trafiło 3,6 mld m sześc. gazu. Wśród odbiorców przemysłowych najwięcej gazu trafia do zakładów azotowych.
Wydobycie i import gazu ziemnego
Wydobycie gazu ziemnego w kraju prowadzone jest w dwóch oddziałach spółki - w Sanoku oraz w Zielonej Górze. Od kilku lat poziom wydobycia jest realizowany na poziomie 4,1 - 4,3 mld m sześc. W trakcie kilku najbliższych lat PGNiG SA planuje zwiększenie produkcji gazu ziemnego pochodzącego ze źródeł krajowych. Prowadzone są także prace w Danii, Norwegii czy krajach Północnej Afryki z których Grupa Kapitałowa PGNiG uzyska dodatkowe źródła gazu ziemnego i ropy naftowej.
W ostatnich latach import gazu ziemnego do Polski wynosi ok. 10 mld m sześc. rocznie. Dostawy gazu z zagranicy realizowane są głównie z Rosji (poprzez gazociąg jamalski oraz połączenia międzysystemowe z Białorusią i Ukrainą) oraz Niemiec (poprzez połączenie międzysystemowe w Lasowie). Ponadto niewielkie ilości gazu importowane są z Republiki Czech oraz Ukrainy.
Projekty inwestycyjne
W Polsce prowadzonych jest obecnie kilka projektów związanych z budową połączeń międzysystemowych, pozwalających na zwiększenie importu gazu ziemnego do Polski, uzyskanie dostępu do rynku spotowego lub międzynarodowych hubów zajmujących się handlem gazu. Obecnie przez PGNiG SA, OGP GAZ-SYSTEM i innych partnerów biznesowych prowadzoną są prace nad:
- zwiększeniem przepustowości istniejącego połączenia międzysystemowego z Niemcami, w Lasowie - z 0,9 mld m sześc. do 1,5 mld m sześc. od roku 2011 (połączenie dwukierunkowe);
- budowa nowego połączenia międzysystemowego z Niemcami - od 2 do 3 mld m sześc. (projekt w fazie planowania przez spółkę InterTransGas GmbH);
- budowa nowego połączenia międzysystemowego z Czechami - 0,5 mld m sześc. od roku 2011 (połączenie dwukierunkowe);
- budowa terminalu LNG w Świnoujściu - dostawy na poziomie 1,5 mld m sześc. od roku 2014.
W okresie do 2015 roku PGNiG SA planuje zwiększenie sprzedaży gazu ziemnego z obecnych 14 mld m sześc. do poziomu 18 mld m sześc., z czego tylko 2 mld m sześc. zostanie przeznaczone na dostawy surowca do elektrowni zasilanych gazem ziemnym.
Ponadto do 2015 roku Grupa Kapitałowa planuje pozyskać co najmniej 300 MW własnej produkcji energii elektrycznej, a zadania w tym kierunku realizowane są przez spółkę PGNiG Energia SA.